Napis Magdalena Łuniewska

MAGDALENA ŁUNIEWSKA

Badam rozwój językowy i przyswajanie umiejętności czytania u dzieci jedno- i wielojęzycznych.

Szukam odpowiedzi na pytania o to, jak przebiega rozwój językowy dzieci, oraz jak ten rozwój rzetelnie mierzyć.

PUBLIKACJE

PROJEKTY

Zdjęcie Magdaleny Łuniewskiej i dziecka siedzących na parapecie okna.
Magdalena Łuniewska: zdjęcie portretowe twarzy Magdaleny Łuniewskiej

O MNIE

 

Pracuję na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, w zespole naukowym MultiLADA, gdzie badamy rozwój językowy dzieci jedno- i wielojęzycznych — zarówno o typowym rozwoju, jak i neuroróżnorodnych. Kieruję obecnie dwoma projektami finansowanymi przez Narodowe Centrum Nauki: w projekcie DwuZam badamy skalę i rozwojowe konsekwencje dwujęzyczności zamierzonej, a w projekcie dotyczącym Międzyjęzykowych Zadań Słownikowych (CLT) sprawdzamy — w szerokiej współpracy międzynarodowej — czy testy słownikowe są rzeczywiście porównywalne między językami i jak dzieci uczą się słów w różnych językach.

 

Obroniłam dwie prace doktorskie: z psychologii na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego (dotyczącą słownika umysłowego dzieci o typowym i zaburzonym rozwoju językowym) oraz z neurobiologii w Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego (dotyczącą neuronalnego podłoża deficytu fonologicznego u dzieci z dysleksją rozwojową). Ukończyłam też studia magisterskie z psychologii i licencjackie z matematyki.

 

Jestem współautorką kilkudziesięciu artykułów naukowych dotyczących rozwoju językowego dzieci jedno- i wielojęzycznych, metod jego pomiaru, psycholingwistycznych właściwości słów (takich jak wiek przyswojenia) oraz rozwoju umiejętności czytania u dzieci z dysleksją rozwojową. Brałam udział w kilkunastu projektach naukowych wykorzystujących różne techniki badawcze (np. fMRI, eye-tracking, kwestionariusze), realizowanych w dużej mierze we współpracy międzynarodowej.

Publikacje w międzynarodowych czasopismach

2026

  • Dynak, A., Bajkowska, K., Kilanowska, J., Kolak, J., Krysztofiak, M., Łuniewska M., et al. (2026). Better start to bilingual development: Bridging parental beliefs and science through early intervention for Polish families living in Norway. PLoS One 21(4): e0346160. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0346160
  • Muszyńska, K., Krajewski, G., Dynak, A., Garmann, N. G., Romøren, A. S. H., Łuniewska, M., … Haman, E. (2026). Bilingual children reach early language milestones at the same age as monolingual peers. Journal of Child Language, 53(2), 365–388. https://doi.org/10.1017/S0305000924000655

2025

  • Hansen, P. B., Krysztofiak, M., Łuniewska, M., Burdach, M., Hernæs, K., Kilanowska, J., … Garmann, N. G. (2025). Are parental perceptions of child language skills and language environment reflected in direct bilingual assessment? A study of Polish-Norwegian preschool children. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 1–22. https://doi.org/10.1080/13670050.2025.2576067 (dzielone pierwsze autorstwo)
  • Łuniewska, M., Krysztofiak, M., Białek, W., Burdach, M., Komorowska, E., Krajewski, G., Pacewicz, J., Radzikowska, J., Garmann, N. G., & Haman, E. (2025). Polish LITMUS Cross-Linguistic Lexical Task: Reliability, validity, and norms for monolingual 3- to 5-year olds. First Language, 45(4), 421-456. https://doi.org/10.1177/01427237251336497
  • Krysztofiak, M., Łuniewska, M., Chyl-Tanaś, K., Hansen, P., Kołak, J., Muszyńska, K., …, & Haman, E. (2025). Searching for words: picture naming errors and contributing factors in bilingual and monolingual children aged 3–7 years. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 1–19. https://doi.org/10.1080/13670050.2025.2455671
  • Lew, J. W., Łuniewska, M., Lee, S. T., & Yap, N. T. (2025). Assessing vocabulary size in Malaysian preschoolers: insights from the Malaysian English cross-linguistic lexical task and parents of multilingual children questionnaire. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 1–16. https://doi.org/10.1080/13670050.2024.2446996

2024

  • Muszyńska, K., Łuniewska, M., Dynak, A., Kolak, J., Lohrum, R., Otwinowska, A., … Haman, E. (2024). Bilinguals’ knowledge of ‘home’ and ‘school’ words revisited: evidence from Polish-English bilinguals. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 1–19. https://doi.org/10.1080/13670050.2024.2399639 (dzielone pierwszoautorstwo)
  • Łuniewska, M., Krysztofiak, M., & Haman, E. (2024). Parental report of vocabulary in 3- to 6-year-old Polish children: Reliable but not valid. International Journal of Language & Communication Disorders,  1–14, https://doi.org/10.1111/1460-6984.13101
  • Beck, J., Chyl, K., Dębska, A., Łuniewska, M., van Atteveldt, N., & Jednoróg, K. (2024). Letter–speech sound integration in typical reading development during the first years of formal education. Child Development, 95(4), e236–e252. https://doi.org/10.1111/cdev.14080
  • Hamdani, S., Chan, A., Kan, R., Chiat, S., Gagarina, N., Haman, E., Łuniewska, M., Polišenská, K., & Armon-Lotem, S. (2024). Identifying Developmental Language Disorder (DLD) in bilingual children during the pandemic: examining the potential of remote online assessments. International Journal of Speech-Language Pathology. http://dx.doi.org/10.1080/17549507.2024.2326095
  • Kamykowska, J., Łuniewska, M., Banasik-Jemielniak, N., Czaplewska, E., Kochańska, M., Krajewski, G., Maryniak, A., Wiejak, K., Krasowicz-Kupis, G., & Haman, E. (2024). Co-occurrence and cognitive basis of low language and low reading skills in children speaking a transparent language. Reading and Writing. https://doi.org/10.1007/s11145-024-10537-4
  • Wójcik, M., Beck, J., Chyl, K, Dynak, A., Dzięgiel-Fivet, G., Łuniewska, M., Grabowska, A., Jednoróg, k., & Dębska, A. (2024). Implicit learning deficit and dyslexia – do they go together? An fMRI and behavioral study. Language Learning, 74(4), 985-1025. https://doi.org/10.1111/lang.12652

2023

  • Chyl, K., Gentile, F., Dębska, A., Dynak, A., Łuniewska, M., Wójcik, M., Bonte, M., & Jednoróg, K. (2023). Early reading skills and the ventral occipito-temporal cortex organization. Cortex, 160, 134-151. https://doi.org/10.1016/j.cortex.2023.01.004
  • Wolna, A., Łuniewska, M., Haman, E., & Wodniecka, Z. (2023). Polish norms for a set of colored drawings of 168 objects and 146 actions with predictors of naming performance. Behavior Research Methods, 55, 2706-2732.  https://doi.org/10.3758/s13428-022-01923-3

2022

  • Łuniewska, M., Wójcik, M., & Jednoróg, K. (2022). The effect of inter-letter spacing on reading performance and eye movements in typically reading and dyslexic children. Learning and Instruction, 80, 101576. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2021.101576
  • Łuniewska, M., Wójcik, M., Kołak, J., Mieszkowska, K., Wodniecka, Z., & Haman, E. (2022). Word knowledge and lexical access in monolingual and bilingual migrant children: Impact of word properties. Language Acquisition, 29(2), 135-164. https://doi.org/10.1080/10489223.2021.1973475
  • Kartushina, N., et al. (Łuniewska, M. as one of 50 coauthors). COVID-19 first lockdown as a window into language acquisition: associations between caregiver-child activities and vocabulary gains. Language Development Research, 2022, 2 (1), https://doi.org/10.34842/abym-xv34

2021

  • Dębska, A., Łuniewska, M., Zubek, J., Chyl, K., Dynak, A., Dzięgiel-Fivet, G., Plewko, J., Jednoróg, K., & Grabowska, A. (2021). The cognitive basis of dyslexia in school-aged children: A multiple case study in a transparent orthography. Developmental Science, 24(5), e13173. https://doi.org/10.1111/desc.13173 (dzielone pierwszoautorstwo)
  • Chyl, K., Kossowski, B., Wang, S., Dębska, A., Łuniewska, M., Marchewka, A., Wypych, M., Bunt, M. van den, Mencl, W., Pugh, K., & Jednoróg, K. (2021). The brain signature of emerging reading in two contrasting languages. NeuroImage, 225, 117503. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2020.117503
  • Dębska, A., Banfi, C., Chyl, K., Dzięgiel-Fivet, G., Kacprzak, A., Łuniewska, M., Plewko, J., Grabowska, A., Landerl, K., & Jednoróg, K. (2021). Neural patterns of word processing differ in children with dyslexia and isolated spelling deficit. Brain Structure and Function, 226, 1467-1478. https://doi.org/10.1007/s00429-021-02255-2
  • Dynak, A., Kossowski, B., Chyl, K., Dębska, A., Dzięgiel-Fivet, D., Łuniewska, M., Plewko, J., Haman, E., & Jednoróg, K. (2021). Separating the influences of late talking and dyslexia on brain structure. Journal of Abnormal Psychology, 130(3), 286-296. https://doi.org/10.1037/abn0000668

2019

  • Łuniewska, M., Chyl, K., Dębska, A., Banaszkiewicz, A., Żelechowska, A., Marchewka, A., Grabowska, A., & Jednoróg, K. (2019). Children with dyslexia and familial risk for dyslexia present atypical development of the neuronal phonological network. Frontiers in Neuroscience, 13, 1287. https://doi.org/10.3389/fnins.2019.01287
  • Łuniewska, M., Wodniecka, Z., Miller, C. A., Smolík, F., Butcher, M., Chondrogianni, V., ... & Haman, E. (2019). Age of acquisition of 299 words in seven languages: American English, Czech, Gaelic, Lebanese Arabic, Malay, Persian and Western Armenian. PloS ONE, 14(8). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220611
  • Dębska, A., Chyl, K., Dzięgiel, G., Kacprzak, A., Łuniewska, M., Plewko, J., Marchewka, A., Grabowska, A., & Jednoróg, K. (2019). Reading and spelling skills are differentially related to phonological processing: Behavioral and fMRI study. Developmental Cognitive Neuroscience, 39, 100683. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2019.100683
  • Hansen, P., Łuniewska, M., Simonsen, H. G., Haman, E., Mieszkowska, K., Kołak, J., & Wodniecka, Z. (2019). Picture-based vocabulary assessment versus parental questionnaires: A cross-linguistic study of bilingual assessment methods. International Journal of Bilingualism, 23(2), 437-456. https://doi.org/10.1177/1367006917733067

2018

  • Łuniewska, M., Chyl, K., Dębska, A., Kacprzak, A., Plewko, J., Szczerbiński, M., Szewczyk, J., Grabowska, A., & Jednoróg, K. (2018). Neither action nor phonological video games make dyslexic children read better. Scientific Reports, 8, 549. https://doi.org/10.1038/s41598-017-18878-7
  • Abbot-Smith, K., Morawska-Patera, P., Spruce, M., Łuniewska, M., & Haman, E. (2018). Using parental questionnaires to investigate the home language proficiency of bilingual children. Child Language Teaching and Therapy, 34(2), 155-170.https://doi.org/10.1177/0265659018780958
  • Chyl, K., Kossowski, B., Dębska, A., Łuniewska, M., Marchewka, A., Pugh, K.R., & Jednoróg, K. (2018). Reading Acquisition in Children: Developmental Processes and Dyslexia-Specific Effects. Journal of the American Academy of Child &Adolescent Psychiatry, 58(10), 948-960. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2018.11.007
  • Chyl, K., Kossowski, B., Dębska, A., Łuniewska, M., Banaszkiewicz, A., Żelechowska, A., Frost, S. J., Mencl, W. E., Wypych, M., Marchewka, A., &  Jednoróg, K. (2018). Prereader to beginning reader: changes induced by reading acquisition in print and speech brain networks. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 59 (1), 76-87. https://doi.org/10.1111/jcpp.12774
  • Plewko, J., Chyl, K., Bola, Ł., Łuniewska, M., Dębska, A., Banaszkiewicz, A., Wypych, M., Marchewka, A., Van Atteveldt, N., & Jednoróg, K. (2018). Letter and speech sound association in emerging readers with familial risk of dyslexia. Frontiers in Human Neuroscience, 12, 393. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00393

2017

  • Gatt, D., Attard, D., Łuniewska, M., & Haman, E. (2017). The effects of bilingual status on lexical comprehension and production in Maltese five-year-old children: A LITMUS-CLT study. Clinical Linguistics & Phonetics, 31 (11-12), 844–873. http://dx.doi.org/10.1080/02699206.2017.1310930
  • Haman, E., Łuniewska, M., Hansen, P., Simonsen, H. G., Chiat, S., Bjekić, J., …, & Armon-Lotem, S. (2017). Noun and verb knowledge in monolingual preschool children across 17 languages: Data from cross-linguistic lexical tasks (LITMUS-CLT). Clinical Linguistics & Phonetics, 31 (11-12), 818–843. http://dx.doi.org/10.1080/02699206.2017.1308553
  • Haman, E., Wodniecka, Z., Marecka, M., Szewczyk, J., Białecka-Pikul, M., Otwinowska, A., Mieszkowska, K., Łuniewska, M., Kołak, J., Miękisz, A., Kacprzak, A., Banasik, N., & Foryś-Nogala, M. (2017). How does language exposure predict home language growth in bilingual migrant children? Evidence from Polish-English bilinguals. Frontiers in Psychology, 8, 1444.http://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01444
  • Hansen, P., Simonsen, H., Łuniewska, M., & Haman, E. (2017). Validating the psycholinguistic aspects of LITMUS-CLT: Evidence from Polish and Norwegian. Clinical Linguistics & Phonetics, 31, 11-12, 910–930. http://dx.doi.org/10.1080/02699206.2017.1307455
  • Mieszkowska, K., Łuniewska, M., Kołak, J., Kacprzak, A., Wodniecka, Z., & Haman, E. (2017). Home language will not take care of itself: vocabulary knowledge in trilingual children in the UK. Frontiers in Psychology, 8, 1358. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01358
  • Miękisz, A., Haman, E., Łuniewska, M., Kuś, K., O’Toole, C., & Katsos, N. (2016). The impact of a first-generation immigrant environment on the heritage language: productive vocabularies of Polish toddlers living in the UK and Ireland. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 20, 183-200. http://dx.doi.org/10.1080/13670050.2016.1179259

2016

  • Łuniewska, M., Haman, E., Armon-Lotem, S., Etenkowski, B., Southwood, F., Anđelković, D., …. & Ünal-Logacev, Ö. (2016). Ratings of age of acquisition of 299 words across 25 languages: Is there a cross-linguistic order of words? Behavior Research Methods, 48(3), 1154–1177. https://doi.org/10.3758/s13428-015-0636-6
  • Dębska, A., Łuniewska, M., Chyl, K., Banaszkiewicz, A., Żelechowska, A., Wypych, M., Marchewka, A., Pugh, K.R., & Jednoróg, K. (2016). Neural basis of phonological awareness in beginning readers with familial risk of dyslexia - results from shallow orthography, NeuroImage, 132. 406-416. https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2016.02.063

Rozdziały w książkach

  • Haman, E., Łuniewska, M., Wodniecka, Z., & Maryniak, A. (2018). Specyficzne zaburzenie językowe (SLI) i dwujęzyczność: pozorne związki i realne konsekwencje. In: E. Czaplewska (Ed.) Logopedia międzykulturowa (pp. 152–170). Gdańsk: Harmonia – Universalis
  • Łuniewska, M., Hansen, P., & Haman, E. (2016). Is there a road to universal assessment of lexical knowledge in multilingual children? Cross-cultural aspects of Cross-linguistic Lexical Tasks. In: H.-O. Enger, M. I. N. Knoph, K. E. Kristoffersen & M. Lind (Eds.), Helt fabelaktig! Festskrift til Hanne Gram Simonsen på 70-årsdagen [Absolutely fabulous! Festschrift for Hanne Gram Simonsen on her 70th birthday] (pp. 147–165). Oslo, Norway: Novus Forlag. 
  • Haman, E., Łuniewska, M., & Pomiechowska, B. (2015). Designing Cross-linguistic Lexical Tasks (CLTs) for bilingual preschool children. In: S. Armon-Lotem, J. de Jong & N. Meir (Eds.). Methods for assessing multilingual children: disentangling bilingualism from Language Impairment. Bristol: Multilingual Matters.
  • Łuniewska, M., Kołak, J., Kacprzak, A., Białecka-Pikul, M., Haman, E., & Wodniecka, Z. (2015). Wyzwania w diagnozie rozwoju językowego dzieci dwu- i wielojęzycznych. In: A. Myszka & E. Ornowicz-Kida (Eds.). Głos – Język – Komunikacja 2. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Testy psychometryczne

  • Krasowicz-Kupis, G., Wiejak, K., Bedyńska, S., Błaszczak, A., Kaczan, R., Kaczmarek, M., Kochańska, M., Knopik, T., Krejtz, I., Łuniewska, M.,, Orylska, A., Papuda-Dolińska, B., Rycielski, P., Rydzewska, K., Sędek, G., Smoczyńska, M., & Zieliński, P. (2022). Bateria diagnostyczna KAPP dla dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
  • Smoczyńska, M., Haman, E., Kochańska, M., & Łuniewska, M. (2015). Standardowe Narzędzia do Oceny Wypowiedzi SNOW. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych (ISBN: 978-83-65115-48-5)
  • Smoczyńska, M., Haman, E., Kochańska, M., & Łuniewska, M. (2015). Standardowe Narzędzia do Oceny Wypowiedzi SNOW. Podręcznik - Część 1: Opis i instrukcje. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych (ISBN: 978-83-65115-47-8)
  • Smoczyńska, M., Haman, E., Maryniak, A., Czaplewska, E., Krajewski, G., Banasik, N., Kochańska, M., & Łuniewska, M. (2015). Test Rozwoju Językowego TRJ. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
  • Smoczyńska, M., Krajewski, G., Łuniewska, M., Haman, E., Bulkowski, K., & Kochańska, M. (2015). Inwentarze rozwoju mowy i komunikacji (IRMIK): Słowa i Gesty, Słowa i Zdania: Podręcznik. Warsaw, Poland: Instytut Badań Edukacyjnych
  • Szewczyk, J., Smoczyńska, M., Haman, E., Łuniewska, M., Kochańska, M. Załupska, J. (2015). Test Powtarzania Pseudosłów TPP. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych (ISBN: 978-83-65115-46-1)
  • Haman, E., Fronczyk, K., & Łuniewska, M. (2012). Obrazkowy Test Słownikowy - Rozumienie (OTSR). Podręcznik. Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych (ISBN: 978-83-61965-76-3)

Inne publikacje

  • Yap, N. T., Razak, R. A., Haman, E., Łuniewska, M., & Treffers-Daller, J. (2017). Construction of the Malay Cross-linguistic Lexical Task: a preliminary report. Language Studies Working Papers, 8, 47–61.
  • Haman, E., Wodniecka, Z., Kołak, J., Łuniewska, M., & Mieszkowska, K. (2014). Social Aspects of Psycholinguistic Research: Reflections on the Ongoing Study of Cognitive and Linguistic Development of Polish Immigrant Children. In M. Olpińska-Szkiełko & L. Bertelle (Eds.). Zweisprachigkeit und Bilingualer Unterricht. Frankfurt am Main: Peter Lang. ISBN 978-3-631-65277-0, E-ISBN 978-3-653-04395-2
  • Haman, E., Łuniewska, M., & Fronczyk, K. (2014). Wykorzystanie pojęcia normy w badaniach ilościowych nad rozwojem słownika umysłowego. Poradnik Językowy, 04/2014, 39 – 53.
  • Otwinowska, A. i in. (2012). Dwujęzyczność u progu edukacji szkolnej – interdyscyplinarny projekt badawczy. Neofilolog 39, 7–29. [15 co-authors, Magdalena Łuniewska among them]
  • Haman, E., Etenkowski, B., Łuniewska, M., Szwabe, J., Dąbrowska, E., Szreder, M., & Łaziński, M. (2011). Polish CDS Corpus. TalkBank, ISBN: 978-1-59642-383-0. Access: https://childes.talkbank.org/access/Slavic/Polish/Polish-CDS.html

WYBRANE PUBLIKACJE

Międzyjęzykowe Zadania Słownikowe CLTs

Od 2011 roku jestem zaangażowana w rozwój Międzyjęzykowych Zadań Słownikowych CLT:  metody porównywalnego pomiaru słownictwa dzieci w różnych językach. CLT to zadania rozpoznawania i nazywania obrazków dla dzieci w wieku 3–6 lat, dostępne obecnie w ponad 40 wersjach językowych, opracowanych według uniwersalnej procedury, którą współtworzyłam (Haman, Łuniewska i Pomiechowska, 2015). Działam na wszystkich możliwych frontach: wspieram autorów nowych wersji językowych, prowadzę badania z użyciem polskiej (i nie tylko) wersji CLT, badam trafność i rzetelność zadań oraz sprawdzam, czy można je zastąpić kwestionariuszem wypełnianym przez rodziców.

Od 2026 roku kieruję projektem, w którym po raz pierwszy kompleksowo sprawdzimy, czy CLT są podobnie trudne we wszystkich wersjach językowych, oraz opracujemy międzyjęzykowe normy dla dzieci dwujęzycznych.

Rozwój CLT wywodzi się z akcji COST Bi-SLI; był finansowany ze środków IDUB UW, a obecnie ze środków NCN (OPUS, nr 2025/59/B/HS6/01594); prace prowadzimy w zespole MultiLADA. Wybrane publikacje: Łuniewska i in., 2025; Hansen i in., 2025; Łuniewska i in., 2024. Więcej o CLT na stronie MultiLADA. 

Zjawisko wychowywania dzieci w języku nieojczystym (DwuZam)

Od 2024 prowadzę badania dotyczące funkcjonowania językowego, poznawczego i emocjonalnego dzieci wychowywanych w tzw. "dwujęzyczności zamierzonej". W Polsce coraz więcej rodzin wprowadza - poza polskim - dodatkowy język komunikacji w domu, najczęściej angielski. Według wstępnych szacunków rodzice w nawet 7% rodzin o wysokim statusie społecznoekonomicznym decydują się przynajmniej przez jakiś czas mówić do dzieci po angielsku, mimo że pochodzą z jednojęzycznych rodzin i całe życie mieszkali w Polsce, a angielskiego nauczyli się w szkole. Do tej pory nie przeprowadzono systematycznych badań dotyczących tego, jak przebiega rozwój językowy dzieci wychowywanych w takiej sytuacji językowej. Prowadzony przeze mnie projekt próbuje odpowiedzieć na to wyzwanie.

Projekt finansowany jest ze środków NCN, opis projektu można znaleźć: tutaj i na stronie projektu. Do udziału w badaniach można zgłosić się tutaj.

PolkaNorski

We współpracy polsko-norweskiej jako zespół MultiLADA prowadziliśmy badania dotyczące przebiegu rozwoju językowego i rozwoju wiedzy o świecie w trzech grupach dzieci: dzieci jednojęzycznych w Polsce, jednojęzycznych w Norwegii i polsko-norweskich dzieci dwujęzycznych. W projekcie PolkaNorski byłam liderką badania, w którym sprawdzaliśmy, jak dzieci jedno- i dwujęzyczne rozwijają słownictwo. W badaniach wykorzystywaliśmy polską i norweską wersję CLT. Analizy danych zebranych w części projektu, za którą odpowiadałam, pozwolą stwierdzić, jakie wyniki w CLT są typowe dla dzieci w określonym wieku, jak te wyniki różnią się między dziećmi polsko- i norwsekojęzycznymi, oraz jakie czynniki związane z dziećmi (np. czas kontaktu z językami), oraz ze słowami (np. wiek przyswajania słów albo to, czy podobnie brzmiące słowo ma podobne znaczenie w polskim i norweskim) mają wpływ na wyniki w CLT.

Projekt finansowany był ze środków NCN, realizowany w zespole MultiLADA, a jego kierowniczkami były prof. Ewa Haman i prof. Nina Gram Garmann. Więcej o projekcie PolkaNorski: tutaj. Wyniki projektu PolkaNorski opisywane były w publikacjach Hansen, Krysztofiak, Łuniewska i in., 2025; Łuniewska i in., 2025; Łuniewska i in., 2024.

Neuronalne podłoże dysleksji rozwojowej

Jako badaczka, a później doktorantka w Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego byłam zaangażowana w serię projektów dotyczących neuronalnego podłoża dysleksji rozwojowej. W badaniach wykorzystywaliśmy funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI) oraz różne zadania poznawcze, dzięki którym dowiadywaliśmy się, jakie deficyty - np. fonologiczne i związane z szybkim zautomatyzowanym nazywaniem - mogą występować u dzieci z dysleksją rozwojową. Prowadzone przez nas podłużne badania pozwalały na zaobserwowanie związanych z nauką czytania zmian w funkcjonowaniu mózgu podczas wykonywania zadań fonologicznych, czytania czy dopasowywania litery do głoski u dzieci typowo rozwijających się i dzieci z dysleksją.

Wyniki projektów opisywane były w serii publikacji, m.in. Dębska i Łuniewska i in., 2021, Łuniewska i in., 2018, Łuniewska i in., 2019, Beck i in., 2024, Wójcik i in., 2024, Chyl i in., 2023, Chyl i in., 2021, Dębska i in., 2021, Dynak i in., 2021, Dębska i in., 2019, Chyl i in., 2018a, Chyl i in., 2018b, Dębska i in., 2016.

Projekty finansowane były ze środków NCN, realizowane w Pracowni Neurobiologii Procesów Językowych, a ich kierowniczkami były prof. Katarzyna Jednoróg i prof. Anna Grabowska.

Rola stłoczenia wzrokowego w dysleksji rozwojowej

W Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego kierowałam projektem, którego celem było sprawdzenie, czy trudności w czytaniu u dzieci z dysleksją rozwojową mogą wynikać ze zjawiska stłoczenia wzrokowego, polegającego na tym, że bodźce (litery) prezentowane blisko innych bodźców (innych liter w słowie) jest trudniej rozpoznać niż te same bodźce prezentowane pojedynczo. W badaniu wykorzystywałam ocenę poziomu czytania oraz pomiaru ruchu gałek ocznych (eye-tracking). Wyniki projektu pokazały, że rozstrzelenie tekstu - czyli zwiększenie odstępów między literami i słowami w tekście, redukujące efekt stłoczenia wzrokowego - w równym stopniu poprawia czytanie u dzieci z dysleksją, jak i u dzieci typowo rozwijających się. 

Wyniki projektu zostały opisane w publikacji Łuniewska i in., 2022.

Kierowany przeze mnie projekt finansowany był ze środków NCN, realizowany w Pracowni Neurobiologii Procesów Językowych, a jego opiekunką naukową była prof. Katarzyna Jednoróg.

Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych

W realizowanym przez Instytut Badań Edukacyjnych i Uniwersytet SWPS projekcie stworzyliśmy baterię narzędzi umożliwiającą ocenę funkcjonowania poznawczego dzieci i młodzieży w wieku od 3 miesięcy do 25 lat. Bateria testów została opracowana w sposób uwzględniający różnorodne potrzeby edukacyjne dzieci i młodzieży, w tym potrzeby osób z doświadczeniem migracji, niepełnosprawnością intelektualną, dysfunkcją wzroku lub słuchu, zaburzeniami językowymi, zaburzeniami uczenia się, ADHD czy zaburzeniami ze spektrum autyzmu, ale także potrzeby osób z ponadprzeciętnym potencjałem poznawczym. Moja rola w projekcie polegała na konsultacjach psychometrycznych, przeprowadzaniu analiz danych oraz opracowaniu norm do części testów z baterii. Opracowana bateria testów została wyróżniona nagrodą Ministra Edukacji i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcie wdrożeniowe w 2024. Projektem po stronie IBE kierowała prof. Grażyna Krasowicz-Kupis, a po stronie SWPS prof. Grzegorz Sędek. Więcej o projekcie: tutaj.

StarWords

W projekcie StarWords stworzyliśmy aplikację mobilną, w której rodzice prowadzili swojego rodzaju dzienniki mowy dzieci. Dzięki zebranym w projekcie danym, dowiemy się, w jakim wieku dzieci jedno- i dwujęzyczne osiągają kamienie milowe w rozwoju językowym. Obecnie w projekcie jestem odpowiedzialna za analizę charakterystyk pierwszych słów raportowanych przez rodziców. 

Projekt finansowany był ze środków NCN, realizowany w zespole MultiLADA, a jego kierowniczką była prof. Ewa Haman, a główną wykonawczynią (post-doc) dr Karolina Muszyńska. Więcej o projekcie StarWords: tutaj. Wyniki projektu StarWords opisuje publikacja Muszyńska i in., 2025.

 

WYBRANE PROJEKTY

Kursy dla studentów

W latach 2015-2026 uczyłam na UW i USWPS m.in. takich przedmiotów jak:

  • Dwu- i wielojęzyczność w komunikacji międzykulturowej

  • Krytyczna analiza tekstów

  • Psycholingwistyka eksperymentalna
  • Psychologia eksperymentalna
  • Laboratorium okulograficzne
  • Wstęp do neuronauki poznawczej
  • Statystyka
  • Zastosowanie Excela w badaniach
  • Metodologia badań psychospołecznych dla logopedów

Kursy komercyjne

Prowadzę kursy dotyczące tego, na czym znam się najlepiej, m.in.:

  • webinary dla nauczycieli o wspieraniu rozwoju dzieci dwujęzycznych
  • warsztaty dla nauczycieli o zaburzeniach rozwoju językowego i dysleksji
  • warsztaty z wykorzystywania Excela
  • warsztaty dotyczące wielojęzyczności

Prace dyplomowe

Jako opiekunka naukowa lub promotorka prowadzę praktyki studenckie, zespołowe projekty badawcze, seminaria i prace (licencjackie, magisterskie, doktorskie) z psychologii i kognitywistyki.

 

DYDAKTYKA

ZOSTAW WIADOMOŚĆ

Imię i nazwkisko:
Twój e-mail:
Treść wiadomości:
WYŚLIJ
WYŚLIJ
Formularz został wysłany — dziękujemy.
Proszę wypełnić wszystkie wymagane pola!

DANE KONTAKTOWE